مقام علمى آقا سيّد حسن نجفى قوچانى كه سال‌ها در محضر آخوند تلمّذ كرد ، در بارهء مقام علمى و صفات و مجلس درس استاد خود مىنويسد : « در جودت ذهن و استقامت فهم ، بى نظير ، و در قوّهء بيان و كيفيت تفهيم و تفاهم ، بلامثيل ، و در مدارج كمالات علميه و عمليه ، خورشيد جهان تاب و در سير و صعود ، به اوج رسيد . . . . اين بزرگوار ، در علوم عقليه و شرعيه ، از حكمت ، كلام ، احكام ، فقه و اصول و مانند آن ، سرآمد روزگار بود . حتى در سياست متداول بين دول و كيفيت تنظيم ادارات مملكتى كه شغل آن جناب نبود ، مهارت بسزايى داشت » . « 1 » شاگردان معروف آخوند مرحوم آخوند در عمر پر بركت خود ، شاگردان زيادى پرورش داد كه بسيارى از آنها در سنگر مرجعيّت و تبليغ دين و مبارزه با ستمگران و قطع ايادى سلطه‌گر ، در موقعيت ممتازى قرار داشتند . معاريف شاگردان وى عبارت‌اند از : آية اللَّه سيّد ابو الحسن اصفهانى ( 1284 - 1365 ) ؛ شيخ ابو القاسم قمى ( م 1353 ق ) ؛ شيخ ابو القاسم ممقانى ( 1285 - 1351 ق ) ؛ سيّد ابوالقاسم كاشانى ( م 1381 ق ) ؛ محمّد باقر گلپايگانى ؛ شيخ ميرزا آقا تهرانى ( م 1365 ق ) ؛ آية اللَّه سيّد محمّد تقى خوانسارى ( م 1371 ق ) ؛ شيخ جعفر محلاتى ( م 1330 ق ) ؛ سيّد جمال الدين گلپايگانى ( 1295 - 1375 ق ) ؛ شيخ محمّد جواد بلاغى ( 1282 - 1353 ق ) ؛ سيّد حسن قمشه‌اى مدرّس ( 1287 - 1350 ) ؛ حاج آقا حسين بروجردى ( 1293 - 1380 ق ) ، مرجع عالىقدر جهان تشيّع ؛ سيّد حسن حمامى ( 1298 - 1379 ق ) ؛ سيّد حاج آقا حسين قمى ( 1282 - 1366 ق ) ، مرجع مشهور ؛ سيّد صدر الدين صدر ( 1299 -

--> ( 1 ) . مرگى در نور ؛ زندگى آخوند خراسانى ، ص 106 ( به نقل از حياة الاسلام )